Europese landen en Israëlische nederzettingen buiten de grenzen van 1967 — Sociale zekerheid, belasting en andere verdragsgerelateerde implicaties

Olim uit diverse Europese landen moeten erop worden gewezen dat er – afhankelijk van het land waaruit zij Aliyah hebben gemaakt – financiële gevolgen kunnen zijn die van invloed zijn op hun belastingheffing en uitbetalingen van sociale-zekerheidsuitkeringen enzovoort (vanuit hun oorspronkelijke thuisland), afhankelijk van waar zij ervoor kiezen in Israël te wonen. Het is belangrijk om zelf onderzoek te doen naar de politieke status van de gemeenschap waarin u ervoor kiest te wonen.
Bijvoorbeeld: een inwoner uit het Verenigd Koninkrijk die staat geregistreerd als wonend in Judea en Samaria wordt door de Britse overheid niet beschouwd als “wonend in Israël” en ontvangt daarom geen uitkeringen van de National Insurance of sociale-zekerheidsbetalingen.

VN-Resolutie 2334

De resolutie stelt dat de vestiging van nederzettingen door Israël in de “bezette gebieden van de Westelijke Jordaanoever” sinds 1967, ook wel aangeduid als “over de Groene Lijn”, inclusief delen van Jeruzalem en de Golanhoogten, geen wettelijke geldigheid of diplomatieke erkenning heeft.

Houd er rekening mee dat nederzettingen in Israël Yishuvim (gemeenschappen) of steden en dorpen worden genoemd, en dat de Westelijke Jordaanoever officieel wordt aangeduid als Judea en Samaria en niet als bezet wordt beschouwd.
De European Council on Foreign Relations heeft een Differentiation Tracker opgesteld, waarin de verschillende bilaterale overeenkomsten tussen Israël en diverse Europese landen worden vermeld en bovendien wordt aangegeven welke gebieden in Israël voor deze overeenkomsten in aanmerking komen of niet, en of zij voldoen aan VN-Resolutie 2334.

Er is geen enkele EU-brede “2334-regel” die automatisch uitkeringen stopzet. Wel hebben verschillende Europese regeringen formeel verklaard dat hun bilaterale verdragen met Israël (waaronder sociale-zekerheids- en dubbele-belastingverdragen) niet van toepassing zijn in Israëlische nederzettingen (de Westelijke Jordaanoever, inclusief Oost-Jeruzalem, en vaak ook de Golanhoogten). In de praktijk kan dit betekenen dat er geen verdragsmatige coördinatie van sociale-zekerheidsrechten en geen verdragsvoordelen voor belastingen gelden voor hun onderdanen die daarheen verhuizen – ook al kunnen sommige basispensioenen nog steeds uitbetaald worden op grond van nationale wetgeving.

Wij hebben hieronder de relevante besluiten samengevat voor de belangrijkste landen die wij bedienen met betrekking tot belastingen en sociale-zekerheidsuitkeringen. Wij raden u aan om de bovenstaande link te gebruiken voor meer gedetailleerde informatie, evenals voor uw specifieke land als dat niet in de lijst is opgenomen.
Raadpleeg ons Helpdeskteam als u meer begeleiding nodig heeft of een doorverwijzing wilt naar een competente belastingadviseur of jurist die gespecialiseerd is in de regelgeving van het land waaruit u Aliyah heeft gemaakt.

Landen met expliciete verklaringen dat hun bilaterale verdragen niet van toepassing zijn in de nederzettingen/gebieden die sinds 1967 onder Israëlische controle staan

Deze regeringen hebben officieel verklaard dat hun verdragen met Israël (sociale zekerheid, belastingen en andere overeenkomsten) uitsluitend van toepassing zijn binnen de grenzen van Israël van vóór 1967.

• Oostenrijk – sociale-zekerheids- en belastingverdragen zijn alleen van toepassing op Israël zelf
• België – inwoners/bedrijven in nederzettingen kunnen geen aanspraak maken op voordelen uit bilaterale verdragen (bijv. belasting)
• Denemarken – bevestigt dat belasting- en sociale-zekerheidsverdragen niet gelden voor nederzettingen
• Ierland – bilaterale overeenkomsten met Israël sluiten de bezette gebieden expliciet uit
• Zwitserland – Zwitserse verdragen gelden niet buiten de grenzen van 1967

Praktisch gevolg: Burgers van deze landen die naar een nederzetting verhuizen, kunnen het verdragsmatige recht op coördinatie van sociale zekerheid (export/samenvoeging van uitkeringen) verliezen en het voordeel van belastingverdragen kwijtraken (met het risico op dubbele belasting).

Landen met een duidelijke differentiatie in de praktijk

Deze landen hanteren een EU-achtige “differentiatie”: nederzettingen worden uitgesloten van handelsvoordelen, onderzoeksfinanciering, overheidsopdrachten of andere officiële regelingen. Hoewel zij geen formeel openbaar verbod hebben op de toepassing van sociale-zekerheids- of belastingverdragen op inwoners van nederzettingen, beschouwen de autoriteiten nederzettingen in veel contexten als buiten Israël gelegen.

• Duitsland – maakt in officieel beleid expliciet onderscheid tussen Israël en de bezette gebieden; verdragsdekking voor inwoners van nederzettingen kan ter discussie staan
• Verenigd Koninkrijk – sluit goederen uit nederzettingen uit van tarief- en handelsvoordelen en waarschuwt burgers/bedrijven; verdrags- en sociale-zekerheidsdekking voor inwoners van nederzettingen is niet gegarandeerd

Praktisch gevolg: Onderdanen kunnen te maken krijgen met onzekerheid of weigering van verdragsvoordelen wanneer zij in een nederzetting wonen; beslissingen zullen waarschijnlijk per geval worden genomen.

Landen met gedocumenteerde controverses / gedeeltelijke beperkingen

Nederland – De Nederlandse autoriteiten hebben in het verleden bepaalde pensioenbetalingen beperkt voor inwoners van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever; zaken worden individueel behandeld door de SVB/Belastingdienst.

Landen met onduidelijke/ambigue standpunten

Deze landen worden vermeld in de EU/ECFR-differentiatielijsten, maar er is geen duidelijke openbare verklaring gevonden dat zij nederzettingen volledig uitsluiten van bilaterale verdragen.

• Portugal – Gemarkeerd voor nader onderzoek; geen expliciet openbaar verbod gevonden
• Spanje – Gemarkeerd voor nader onderzoek; wel consistente veroordeling van nederzettingen, maar geen duidelijke verklaring over uitsluiting in verdragen

Praktisch gevolg: Mogelijke onzekerheid over verdragsdekking bij verblijf in een nederzetting; men moet dit rechtstreeks verifiëren bij de nationale sociale-zekerheids- en belastingautoriteiten.

Land met aanverwante fiscale/gevolgen voor aftrekposten

Noorwegen – Heeft belastingaftrek voor donaties aan organisaties die nederzettingen ondersteunen beëindigd. Hoewel dit niet direct betrekking heeft op sociale-zekerheidsuitkeringen, toont het wel financiële/fiscale gevolgen die verbonden zijn aan activiteiten in nederzettingen.

Algemene samenvatting voor de relevante landen die wij service verlenen

• Meest beperkend/duidelijke niet-toepassing: Oostenrijk, Ierland, Frankrijk, België, Zwitserland, Denemarken.
• Differentiatie met praktische gevolgen: Duitsland, Verenigd Koninkrijk.
• Reeds bekende casus-specifieke kwesties: Nederland.
• Onduidelijk / moet per geval worden bevestigd: Portugal, Spanje.
• Overige financiële gevolgen: Noorwegen (donaties).

Voor iemand die naar een nederzetting verhuist, zijn de belangrijkste risico’s:

• Mogelijk verlies van verdragsvoordelen voor sociale zekerheid (samenvoeging van pensioenen, ziektekostenverzekering, overdracht van uitkeringen).
• Verlies van bescherming door verdragen ter voorkoming van dubbele belasting (blootstelling aan dubbele belasting).
• Overige financiële/fiscale gevolgen (handel, donaties, investeringsbeperkingen).